Van Limburg naar het Koninklijk Huis: Sillen & Co. giet de schilden voor Hofleveranciers

Koper- en Metaalgieterij Sillen & Co. werd in 1918 opgericht in Swalmen als koperfabriek, door Jacobus Sillen en Piet Julicher. Het bedrijf begon met het maken van lagers en bussen uit schroot, maar vanaf de jaren 20 verschoof de focus ook naar grafornamenten, zoals belettering, kruisen en Christus- en Mariabeelden. In dezelfde tijd kwamen daar gevelletters en gedenkplaquettes bij. Vanaf 1954 neemt de tweede generatie het stokje over: Herman Sillen en Hub Julicher worden de nieuwe eigenaren, waarbij Herman Sillen door heel Nederland reist als vertegenwoordiger. In 1989 neemt de huidige eigenaar, Eef Julicher, het bedrijf over en inmiddels werkt hij er al meer dan 50 jaar. In 2008 volgt een nieuwe stap: Sillen & Co. neemt het gieten van de hofleverancierschilden over van gieterij Bosman & Florack in Amsterdam.

Eervol werk
“Het gieten van deze schilden is heel eervol en uniek werk, juist omdat wij het enige bedrijf zijn in Nederland dat de schilden mag maken”, vertelt Eef.
Wie kan er aanspraak maken op een dergelijk schild?
Eef: “Dat vraagt om een onderneming met een stevige reputatie en een lange bestaansgeschiedenis. Het proces om een schild te krijgen, begint niet bij een aanvraag, maar eerder bij wat je onderneemt, hoe je je verhoudt tot je omgeving en of je iets teruggeeft aan de plek waar je geworteld bent.”

“Dat alles zie je terug in het verzoek om Hofleverancier te worden. Daarin staat onder meer hoe en wanneer het bedrijf is gestart, wat het uniek maakt, zie je de uitkomsten van Arbeidsinspectie en Milieucontrole en is een accountantsverklaring toegevoegd”, gaat Eef verder. “Dit alles wordt samengevoegd in een dossier dat via controles op gemeentelijk en provinciaal niveau uiteindelijk bij de Dienst van het Koninklijk Huis wordt ingediend. Na akkoord van het Koninklijk Huis volgt een brief naar de betreffende provincie die de gemeente informeert. De gemeente laat dan het bedrijf weten dat ze het predicaat hebben gekregen. Vervolgens kán het bedrijf met ons contact opnemen voor een offerte van het schild, maar niks moet. Veelal wordt het schild op een zeer prominente plek opgehangen. “De schilden van Sillen & Co. zijn door het hele land terug te vinden. Probeer ze maar eens te spotten! Alleen al in bijvoorbeeld Maastricht zijn er veel schilden te ontdekken.

Limburgs vakmanschap
Bij Sillen & Co. komen creativiteit en traditioneel Limburgs vakmanschap dagelijks samen met typografie, grafiek en plastiek. Het maken van de schilden is een ambacht dat, juist op dit niveau, in Nederland steeds zeldzamer wordt en langzaam dreigt te verdwijnen. “Het proces begint met het afvormen van het model om zo een gegoten product te kunnen gieten. De schilden worden gegoten van aluminium. En die worden dan afgewerkt. Allereerst met een poedercoating bij een specialist in Reuver. Daarna komt het schild hier terug en begint het verfijnde werk. Wij plakken delen af en brengen het bladgoud in fases aan, dat vraagt geduld, want je kunt het niet bespoedigen. Daarna wordt het zorgvuldig beschilderd in de heraldische kleuren. De essentie is handwerk en dat maakt dat het tijd kost voordat een schild echt af is”, zegt Eef. “Het vraagt precisie, aandacht en vooral tijd om het goed te doen”, gaat hij verder. “De technische stappen, zoals het boren en tappen, doen wij grotendeels machinaal, zodat het schild straks goed kan worden bevestigd. Maar ook daar gaat tijd in zitten. Zelfs als het snel lijkt te gaan, zit er altijd een zorgvuldig proces achter.”

Ruimte voor vernieuwing
Hoewel er ruimte is voor vernieuwing binnen het vak, staat het onder druk omdat steeds minder jongeren interesse tonen in het ambacht en het beroep. “Wij proberen wel wat jongeren in te laten stromen in het bedrijf, maar dat is lastig want wie wil tegenwoordig nog handwerk doen? Toevallig is er in januari een medewerker bij ons gestart die al ervaring had in deze sector. Hij brengt dus al een bepaald gevoel voor het vak mee”, vertelt Eef.
“Wat wij ook zien, is dat het vak steeds meer vrouwen aantrekt”, gaat Eef verder. “Zo werken hier twee vrouwen die zich vooral richten op het schilderwerk, maar die ook meewerken in de slijperij. Eén van hen begon als schilder en vroeg op een gegeven moment of ze zich ook kon verdiepen in het fijnere werk, de letters, de kleine ornamenten, het afwerken. Juist daar komt haar precisie tot zijn recht.” Wat dit vak vraagt, is gevoel in hoe je denkt en hoe je werkt met je handen. Als je dat in je hebt, kom je al een heel eind binnen het ambacht. Het huidige bedrijf werkt met een klein team van 8 personen.

Tot slot neemt Eef nog even de gelegenheid te baat om geïnteresseerde vakmensen aan te moedigen eens een kijkje op de website te nemen. Eef: “Wij zijn altijd op zoek naar enthousiaste en gemotiveerde kandidaten.

Koper- en Metaalgieterij Sillen & Co.
www.sillen-swalmen.nl​​​​​​​