Schotland

Hebriden

22/12/2016 Vertel je omgeving dat je vakantie gaat vieren op de Hebriden en je krijgt een vragend gezicht te zien.
Barra, Eriskay, South Uist, Benbecula, North Uist en Lewis and Harris vormen samen de Schotse Western Isles. Ze leveren voor de gemiddelde scrabblespeler niet alleen nieuwe inspiratie op, maar zijn bovenal zeer de moeite waard om ontdekt te worden. We fietsten van zuid naar noord.

Donder en bliksem, striemende regen, amper tien graden (juli!), windkracht zeven pal van voren en grijze wolken tot op de grond: welkom op de Hebriden! Een half uur nadat we vanuit het plaatsje Castlebay op Barra zijn gestart voor onze eerste tocht, trekken de weergoden alle registers open en geselen ons, terwijl we ons moeizaam bergop worstelen. Een dag eerder zijn we onder een stralende zon en knalblauwe lucht vanuit de sfeervolle vissersplaats Oban aan de Schotse westkust vertrokken met de veerboot voor de overtocht van ruim vijf uur naar het eiland Barra. Onderweg zien we diverse malen dolfijnen die met buitelingen de bootpassagiers vermaken. Doel is een fietstocht vanaf het zuidelijkste eiland Barra naar het noordelijke Lewis and Harris, een route van in totaal zo’n 250 kilometer.

Hoosbui
De hoosbui tijdens onze eerste etappe, vanuit Castlebay naar de veerpont richting South Uist, duurt gelukkig niet veel langer dan een uur en als we even later het vliegveld van Barra passeren, schijnt de zon al weer. Wat dit vliegveld, naast zijn petite formaat, pas écht bijzonder maakt, is dat het alleen bij eb bruikbaar is. De vliegtuigen landen er op het strand en dat maakt het opstijgen en landen spectaculair om te zien. In de piepkleine lunchroom van het vliegveld, tevens incheckbalie, laten we na de natte ontbering van het eerste deel van de tocht de scones with cream and jam goed smaken!

Midges
Al vanaf dag één valt op hoe weinig toeristen er op de Hebriden zijn. Of om het helemaal juist te zeggen: op de Outer Hebrides. Er zijn namelijk ook nog de dichter bij het Schotse vasteland gelegen en meer bekende Inner Hebrides, zoals Skye en Mull. Tesamen vormen deze Hebriden een archipel van liefst 500 eilanden, waarvan er zo’n 100 zijn bewoond. Wij fietsen vandaag van Barra naar South Uist, een relaxed tochtje van zo’n 50 kilometer. Prachtige vergezichten over de Atlantische Oceaan wisselen zich af met uitgestrekte zompige heidevelden. Deze vochtige en vaak zelfs moerassige veengronden vormen een ideale voedingsbodem voor de gevreesde midges: kleine mugjes die gemeen steken. Doordat het tijdens onze tocht op geen enkel moment echt warm wordt, hebben we daar gelukkig geen last van.

Oud-Keltische taal
Wie kiest voor een vakantie op de Hebriden doet er verstandig aan om accommodatie(s) ruim tevoren te reserveren. Niet vanwege de drukte, maar omdat er gewoonweg niet veel mogelijkheden zijn om te overnachten. Ook is het vaak niet mogelijk om in of nabij de overnachtingsplaats te eten en moet je een paar kilometer rijden naar het dichtstbijzijnde restaurant. Zo sliepen wij op South Uist op een locatie met een werkelijk overweldigend uitzicht, maar moesten wel accepteren dat we een taxi moesten nemen om negen kilometer verderop iets te kunnen eten. Halverwege de avond konden we genieten van een ceilidh (spreek uit kjeelji): een muzikaal samenzijn waarbij een aantal gasten samen op hun meegebrachte instrumenten speelt. De zang is dan bijna altijd in het Gaelic, de oud-Keltische taal die tot op de dag van vandaag veel gesproken wordt op de Hebriden. Ook alle openbare opschriften, zoals verkeersborden en wegwijzers, zijn -behalve in het Engels- in het Gaelic.

Slighe Innse Gall
We vervolgen de Slighe Innse Gall (de fietsroute over de Hebriden) en rijden richting Benbecula en North Uist. Van zuid naar noord loopt er feitelijk maar één weg over het eiland, met een aantal korte zijwegen die altijd weer eindigen bij de Atlantische Oceaan. Deze weg is bijna zonder uitzondering single track road, met om de 100 meter ‘passing places’ om een eventuele tegenligger voorbij te laten. Op de eilanden is het echter zo rustig dat we als tegenliggers voornamelijk schapen ontmoeten, die op veel plaatsen vrij rondlopen in plaats van achter de gebruikelijke omheining. Naast schapen zien we hier en daar ook de bekende Schotse hooglanders grazen en genieten we van in het water duikende visotters.

Kuitenbijters
Hoewel Barra, South Uist, Benbecula en North Uist hier en daar wel wat ‘kuitenbijters’ voor fietsers in petto hebben, is het toch redelijk gemakkelijk om hier (ongetraind) te fietsen. Als we North Uist hebben verlaten, en na een uur vanaf de veerpont de contouren van het eiland Lewis en Harris zien, slaat ons echter toch een beetje de schrik om het hart. Hier geen golvend landschap meer, maar bérgen. De route naar het gezellige dorpje Tarbert, waar we vanavond zullen overnachten, blijkt qua zwaarte gelukkig mee te vallen. Dat biedt volop gelegenheid om te genieten van het adembenemende landschap. De zon schijnt vandaag uitbundig en we komen langs parelwitte stranden met smaragdgroene baaien die een vergelijking met de wereldberoemde Costa Smeralda op Sardinië glansrijk doorstaan. We maken een ommetje naar het fameuze Luskentyre strand, dat kilometers lang is. Door de noordelijke ligging van de Hebriden is het water toch wat te fris om te zwemmen, maar even pootjebaden in de Atlantische Oceaan is ook lekker.

Loodzwaar
De uitsmijter komt de volgende dag. Op papier een redelijk stevige etappe van 85 kilometer van Tarbert naar het hoofdstadje Stornoway, die volgens de kaart tamelijk bergop gaat. In de praktijk wordt het een loodzware tocht waarbij we enkele keren uit het zadel moeten om hellingen tot wel vijftien procent lopend te bedwingen. Als vervolgens urenlange striemende regen in combinatie met keiharde rukwinden ons tot op het bot verkleumen, is fietsen op de Hebriden regelrecht afzien. Voordeel is wel dat we bij aankomst meteen de verwarmende werking ontdekken van de onderweg gekochte Schotse whisky.

Bij Stornoway bereiken we het eindpunt, maar alvorens de veerboot terug naar het Schotse vasteland te nemen, maken we een excursie naar de Callanish Standing Stones. Na de wereldberoemde stenencirkel bij Stonehenge zijn deze eveneens in een cirkel staande stenen het meest bekende prehistorische monument in Groot-Brittannië. Het is nauwelijks voorstelbaar hoe mensen bijna 3.000 jaar voor Christus in staat zijn geweest om zulke enorme stenen te verplaatsen. Niet ver van Callanish bezoeken we ook het prachtige Geárannan Blackhouse Village, een verzameling authentieke huisjes uit lang vervlogen tijden, idyllisch gelegen aan de Atlantische Oceaan.

Praktische tips
  • Je kunt er voor kiezen om vanuit Nederland te vliegen naar Glasgow en van daaruit met een huurauto naar Oban te rijden. Wij gaven de voorkeur aan een heerlijke ontspannen overtocht vanuit IJmuiden naar Newcastle met een luxe veerboot, om vervolgens van daaruit naar Oban te rijden. 
  • Door het geringe aanbod aan accommodaties is tijdig boeken van een overnachting een must. Er zijn enkele wat grotere hotels op de Hebriden, maar je bent hoofdzakelijk aangewezen op Bed & Breakfast. Reken hiervoor gemiddeld 35-40 pond per persoon voor een dubbele kamer. 
  • De keuze restaurants en pubs is beperkt, omdat de Hebriden uiterst dun bevolkt zijn en er buiten de zomermaanden amper klandizie is. Op North Uist hebben we voortreffelijk gegeten in de Landass Lodge bij Loch Eport, op Lewis and Harris is de North Harbour Bistro in Scalpay, nabij Tarbert, een aanrader. In de pubs heb je uiteraard een ruime keus aan bekende en onbekende Schotse whisky.
  • Weer: de diverse uitdrukkingen over het Schotse weer zeggen voldoende. ‘There’s no such thing as bad weather, only bad clothing’ en ‘four seasons in one day’ geven het al aan: houd rekening met alle weertypes. Wij waren er begin juli, en hebben overdag temperaturen van amper tien graden en flinke regenval meegemaakt, dus zorg voor warme en regenbestendige kleding.