Macedonië

Macedonië

29/06/2015

Van Navenant is bekend dat zij nooit de veel betreden paden volgt. Daar valt weinig meer te ontdekken.

In bezit genomen door het massatoerisme waardoor veel originaliteit verloren is gegaan. Interessanter is het speuren naar authentieke plekken waar oude culturen bewaard zijn gebleven, waar het landschap in evenwicht is met haar bewoners en waar nog veel te ontdekken is. Wij kozen voor Macedonië, een klein land in het midden van de Balkan in Zuidoost-Europa. Gemakkelijk bereikbaar, twee en een half uur vliegen met een lowbudget maatschappij vanaf de airports Eindhoven of Düsseldorf.

Macedonië is een klein land met een oppervlakte van 25.700 km2 , (Nederland 41.500 km2). Het heeft geen kustlijn, wordt omringd door de landen Albanië, Kosovo, Servië, Bulgarije en Griekenland. Er wonen ruim twee miljoen inwoners, een kwart ervan leeft in de hoofdstad Skopje. De munteenheid is Denar. Het mooie land met een grote bergachtige omgeving wordt op de grens met Albanië door bergketens afgesloten met als hoogste punt Gelem Korab (2.754 meter). De Vardar is de grootste rivier, die vanuit het noordwesten dwars door het land naar Griekenland stroomt. In het zuidwesten liggen twee grote meren, het Meer van Ohrid en het Prespameer die ondergronds met elkaar verbonden zijn. Er heerst een mediterraan/continentaal klimaat waarin zon 270 dagen per jaar langer dan acht uur schijnt.

Skopje
De hoofdstad Skopje, met 509.000 inwoners, ligt in een gebied dat vanaf 3500 voor Christus werd bewoond, er zijn overblijfselen gevonden van neolithische nederzettingen. Nu staat de stad bekend als het cultureel centrum van Macedonië waar festivals, concerten, opera’s en kunsttentoonstellingen elkaar afwisselen. Skopje is ook de geboorteplaats van Agnes Gonxha Bojaxhiu (1910- 1997) die toetrad tot de orde van Onze Lieve Vrouw van Loreto. Zij werd uitgezonden naar Calcutta en koos voor de naam Moeder Theresa. Voor haar werk kreeg zij in 1979 de Nobelprijs voor de Vrede. De oude binnenstad heeft een 2500 jaar oude geschiedenis waaruit veel monumenten zijn bewaard. Een daarvan is de stenen brug over de Vardar, 214 meter lang, onder Sultan Murad gebouwd in 1463. Zij geeft toegang tot de oude binnenstad met de oude bazaar Stara Casija, een nationaal beschermd monument. Ze is, na die van Istanbul, de grootste bazaar van de Balkan. Skopje heeft ook een opmerkelijk eigentijds monument; de restanten van het treinstation. De rest werd verwoest tijdens de beruchte aardbeving op 26 juli 1963 met een kracht van 6,1 op de schaal van Richter. Daarbij vielen ongeveer duizend doden en werden 120.000 mensen dakloos. De klok op de gevel van het station staat nog steeds stil op 5.17 uur, het moment van de beving.

Meer van Ohrid
Skopje is een uitgangspunt naar talrijke interessante steden en bezienswaardigheden. Naar alle delen van het land rijden bussen, maar vergeet niet vooraf een zitplaats te reserveren. Een van de populairste excursies is de ezelsafari, niet vreemd gezien het land voor 90 procent uit bergen bestaat waar deze dieren goed uit de voeten kunnen. Daar liggen kleine dorpjes met tradities en gebruiken uit een ver verleden. In kleine propere restaurantjes serveert men plaatselijke gerechten voor ongekend lage prijzen. Een heerlijke maaltijd, compleet met drinken, kost amper zes euro. Een andere beleving is een bezoek (met gids) aan een oud partizanendorp. De stad Prilep, al in de prehistorie bewoond, is de tabaksstad van Macedonië waar de bevolking eeuwenlang leeft van tabaksteelt. Hoog op een bergtop ligt de ruïne van het paleis van koning Marko uit de veertiende eeuw. In het uiterste zuidwesten aan de grens van Albanië ligt Ohrid aan het gelijknamige meer. Het is de meest favoriete omgeving van het land voor recreatie en vakantie. Al 6000 jaar voor Christus was er bevolking en het wordt gezien als een van de oudst bewoonde plekken van Europa. Men beweert dat het, na Damascus, de langst continu bewoonde plek ter wereld is. Historie in overvloed zowel binnen als buiten de drie kilometer lange, zestien meter hoge stadsmuur. 30 kilometer buiten Ohrid ligt het beroemde klooster Sveti Naum, daterend uit 905, een van de meest bezochte plekken in Macedonië. Op een steenworp afstand aan de oever van het meer staat de Sveti Jovan Kaneo kapel in een adembenemend panorama. Het Meer van Ohrid met kristalhelder water, is het mooiste van Macedonië en een van de diepste van Europa. Sinds 1979 staat het gebied op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

Wijn
In de lange historie speelde wijn steeds een belangrijke rol. Bekend is dat heel de familie en hofhouding van koning Philippus II, vader van Alexander de Grote, het geestrijk vocht rijkelijk lieten vloeien. Macedonië was ook een van de belangrijkste wijnregio’s in het Romeinse keizerrijk. Het eerste wijndomein van de moderne tijd is Winery Tikves in de vruchtbare vlakte bij het Meer van Tikves. Daar werden in 1885 de eerste druiven geplant, nu het grootste wijndomein in Zuidoost-Europa. Vanaf 1950 begint de bloeiperiode, er komt een landelijke structuur met regelgeving voor wijnbouw. Er zijn drie wijngebieden: Pcinya in het oosten grenst aan Bulgarije, Pelagoniya in het westen grenst aan Albanië en Povardarski, het middengebied langs de Vadar rivier. Er werden grote investeringen gedaan waardoor er nu meer dan 80 wijnhuizen zijn die samen 95 miljoen liter wijn produceren. Men exporteert naar elf verschillende landen waaronder de Verenigde Staten, Australië, Hong Kong en Japan. Twee derde van de productie gaat naar EU-landen. Na tabak, is wijn het belangrijkste product van de agricultuur, 15.000 huishoudens op het platteland leven ervan.

Vinoloog
Het is nu tijd om een hogere status in de internationale wijnwereld te verwerven en daarvoor was ambassadeur Agron Buxhaku met een delegatie naar Parijs gereisd, om Macedonië bij de Internationale Federatie kandidaat te stellen voor de organisatie van het Wereld Wijncongres 2016. Ik maakte daar kennis met Ilija Malinkovsky, president van het beroemde Château Kamnik in Skopje, hij nodigde mij uit voor een bezoek. Het is een jongensverhaal; Ilija was al vroeg gefascineerd van wijn die volgens hem behoort tot de tradities van zijn land. Naar eigen idee, meer als hobby bedoelt, begon hij een klein wijnhuis en wijngaard met als eerste opzet; meer bekendheid voor wijn uit Macedonië door deze in het buitenland op de kaart te zetten. Het ging voortvarend, de wijngaarden werden uitgebreid en in 2004 bouwde hij het schitterende Château Kamnik. Het is nu, zowel esthetisch als vinologisch, marktleider in de regio.

Passie voor perfectie
Met vooruitziende blik plantte hij druivenrassen als Cabernet, Merlot, Sangiovese, Chardonnay, die bij export niet veel uitleg nodig hebben. Daarnaast, als specialiteit, worden exclusieve wijnen geproduceerd van authentieke druivenrassen zoals Vranec en Arinarnoa. Er wordt niets aan het toeval overgelaten. De opbrengst uit de wijngaarden zijn tot het minimum teruggebracht. Alle werkzaamheden tot en met de oogst gebeuren handmatig. Er wordt strikt ’s morgens in alle vroegte geplukt waarna de druiven in koelruimten tot de juiste temperatuur worden teruggebracht. Het wijnproces staat onder leiding van hun eigen oenoloog. Er zijn prachtige kelders waar de wijnen jaren rijpen in fraai eiken vaten. Dat hun inzet onder het motto ‘passie voor perfectie’ haar waarde heeft bewezen, is te zien aan tientallen gouden onderscheidingen, verworven op belangrijke wijnconcoursen in Canada, Frankrijk, Duitsland, Engeland enzovoorts. Een van de meest aansprekende is de Decanter World Wine Trophy (UK) in 2013.

Niet alleen voor wijn, ook voor bewaard gebleven cultureel erfgoed in combinatie met bezienswaardigheden en faciliteiten voor modern toerisme, is Macedonië een beleving voor elke bezoeker. Het decor hiervoor wordt gevormd door een ongerept landschap, voor natuurkenners het Zwitserland van de Balkan.