Column: Geld en Zorg(en)

Gerard Bos • Prof. Dr. Maastricht University Medical Centre

Column: Geld en Zorg(en)

 










Geld en Zorg(en)


Gerard Bos • Prof. Dr. Maastricht University Medical Centre

In de gezondheidszorg worden grote stappen vooruit gezet. Voor veel ziekten geldt dat patiënten genezen kunnen worden of jaren extra kunnen leven, waar dat 25 jaar geleden nog niet het geval was. Die extra zorg kost geld: voor het gebouw van de operatiekamers, omdat je vaker kunt opereren, voor de menskracht die de patiënten mogen verzorgen en voor de medicijnen. Met name die laatste staan in een kwaad daglicht, althans de industrie die ze tegen een hoge prijs levert. De bank die een lening verstrekt voor de bouw van de operatiekamers of voor dure apparatuur en daar net als de farmaceut goed aan verdient, staat doorgaans niet in de schijnwerpers. Die kosten voor medicijnen probeert men te beteugelen. Door als overheid met de farmaceut te onderhandelen. En als men er – na een periode van bieden en laten – uit is, komt het middel op de markt. De prijs blijft echter geheim. Nu hoef ik me als dokter bij het bespreken van behandelingsopties niet per se druk te maken over geld: we komen er samen wel uit of het nieuwe middel van toegevoegde waarde kan zijn voor de patiënt. Als burger voelt dat vreemd. En als ik in het ziekenhuis op de kleintjes moet letten (geen cholesterol of bij de mannen PSA bepalen want dat is niet nodig, ook al wil de patiënt het graag weten) voelt dat raar. Geen idee of het nieuwe middel – dat in de catalogus staat voor 160.000 euro voor het eerste jaar – ook voor die prijs over de toonbank gaat. Dan kan die cholesterol bepaling van een paar euro er wel bij als dat de patiënt geruststelt. Een nieuwe variant is dat we kunnen onderhandelen over twee medicijnen die wat betreft werking identiek zijn maar die wel andere bijwerkingen kunnen hebben en een verschillend gebruiksgemak. De ene pil is 1 keer per dag – zonder beperkingen – de andere pil is twee maal daags. En je mag twee uur ervoor en twee uur erna niet eten. Lijkt me onhandig, maar ik ben gelukkig geen patiënt. De mensen die hierover onderhandeld hebben waarschijnlijk ook niet. We worden nu geacht de pil die je twee keer per dag moet nemen voor te schrijven, want daar is een korting voor bedongen. Hoeveel weten we niet. De pillen kosten allebei ruim 25.000 euro per jaar. Sommigen zeggen dat het minder dan tien procent korting is, andere zeggen veel meer. Maar hoeveel is onbekend. Is tien euro per dag redelijk om de patiënt met kanker extra te plagen? Kan de patiënt bijbetalen voor de makkelijkere variant? Wat mij betreft gaan we op deze manier niet de goede weg op. De volgende stap zou kunnen zijn het middel waar je heel misselijk van wordt in de uitverkoop. Het middel waar je haaruitval van krijgt ook. Hoeveel goedkoper weten we niet maar waarschijnlijk meer dan de kosten van de anti-misselijkheidsmiddelen en de pruik. Prima om aan kostenreductie te doen in de zorg. Geen cholesterol bepalen als het niet nodig is. Maar als het om de kwaliteit van leven gaat van de patiënt hebben patiënten en de maatschappij recht op transparantie.