Column prof. dr. M. de Vugt

Verbroken verbinding

Column prof. dr. M. de Vugt

 






Achter mijn thuiscomputer log ik in op de zoveelste online vergadering. Dit keer tref ik mijn Europese collega hoogleraren aan op mijn beeldscherm. We vormen samen het bestuur van een Europees onderzoeksnetwerk op het gebied van dementie. We kennen elkaar al jaren. Het is mijn wetenschappelijke familie.


Het gesprek gaat uiteraard over de impact van het coronavirus. Mijn Italiaanse collega vertelt verheugd dat hij zich eindelijk weer op straat mag begeven. Wekenlang zat hij opgesloten in zijn huis in het hart van de Italiaanse coronacrisis. Nu zijn de bars en stranden weer open. Het is wennen aan de nieuwe realiteit op straat, het houden van afstand, de onpersoonlijke aanblik van mondkapjes. Dan verschijnt plots een collega uit Spanje in beeld. Hij wordt met enthousiasme ontvangen. De afgelopen weken konden we moeilijk contact met hem krijgen. Te druk met crisismanagement in het verpleeghuis. Hij is moe. Het werk van de afgelopen weken drukt zwaar op hem door lange dagen, stress en schrijnende situaties. Het tij is wel aan het keren, zegt hij. Ik deel mijn vreugde over het feit dat we deze week in ons ziekenhuis begonnen zijn om de reguliere zorg geleidelijk aan weer op te starten. Het was fijn om weer tegenover een patiënt te zitten, al was het dan met een plexiglas plaat tussen ons in.

Het lijkt er op dat Europa in een volgende fase van de epidemie is beland. In de vergadering heerst optimisme over dit nieuwe perspectief. We durven weer vooruit te kijken. Misschien dat we elkaar over een aantal maanden weer eens kunnen ontmoeten.

Dan neemt mijn Engelse collega het woord. Zijn moeder blijkt enkele weken geleden gestorven in het verpleeghuis aan corona. Ze had dementie. Hij heeft haar voor haar dood niet meer kunnen zien. Het afscheid na haar overlijden was moeilijk met slechts een handjevol mensen. Zijn stem breekt. We vallen stil.

Ik denk aan alle mensen in de verpleeghuizen die nog geen bezoek mogen ontvangen. Er wordt in Nederland weliswaar een proef gedaan om in 25 verpleeghuizen bezoek weer mogelijk te maken. Bezoek onder strenge voorwaarden wel te verstaan. Hieronder valt dat je een afstand van anderhalve meter moet bewaren. Het is een pijnlijke nieuwe realiteit, die niet past bij de wereld van dementie. Een realiteit waarbij een aai over het gezicht, een hand vast kunnen houden, soms nog de enige manier is om contact te maken. Het is het duivels dilemma van het verpleeghuis.

Mijn collega had maar al te graag een bezoek gebracht aan zijn moeder, haar vastgehouden, en de consequenties voor lief genomen. We steken hem een hart onder de riem. Hij moet er weer vandoor zegt hij. De verbinding wordt verbroken.