Ongewenst

Ongewenst

De vakantie zit er op. Dankzij de nieuwe media kunnen we alles volgen. Terwijl je geniet van de zon ontkom je niet aan verschrikkelijke berichten uit Frankrijk en later Turkije: aanslagen en staatsgrepen.

Ook de Amerikaanse politiek kan niemand ontgaan – met een Trump die die zich als een Nar gedraagt. Maar wel een Nar die door veel mensen gesteund wordt.


Net zoals een paar narren in Engeland. Die de bevolking wisten te bewegen tot een Brexit. Met argumenten die onjuist waren. Vlak na de stemming bevestigden ze de onjuistheid van de argumenten. De waarheid speelt niet altijd een grote rol. 

Het seizoen 2016-2017 - voordat u weer op zomerreces mag - belooft een bewogen jaar te worden. Hoe gaat het verder in de wereld? Het zal toch niet waar zijn dat het machtigste land van de wereld door Trump zal worden aangevoerd? Stoppen de aanslagen door fanatieke moslims (IS)? Gaat het in Turkije nog meer branden dan het nu al doet? Ook voor Nederland wordt het komend jaar spannend met verkiezingen. Volgens velen hebben wij immers ook een verkiesbare ‘nar’.
Het mooie van vakantie is ook dat er tijd is om weer eens een echt boek te lezen. Zo las ik ‘Terugkeer Ongewenst’ van Charles Lewinsky. Met als thema het leven van een Duitse man, tevens Joodse artiest, die het toneel verkoos boven een medische carrière nadat hij in de loopgraven van de eerste wereldoorlog had ontdekt dat slachtoffers verzorgen niet zijn ding was.

Op gezag van de nieuwe Duitse wetten die Joden verboden om nog actief te zijn in theaters vluchtte hij met veel van zijn Duitse collega’s uit Berlijn om o.a. in Amsterdam zijn carrière als artiest voort te willen zetten. Een Amsterdam waar nog ruim voor de tweede wereldoorlog men niet zat te wachten op vluchtelingen vanuit ons buurland. Dat ging immers ten koste van de werkgelegenheid van ons eigen volk. De rest is geschiedenis: ook deze man trof de dood in een gaskamer in Auschwitz.
Want niemand hield Hitler tegen. Een democratisch verkozen politicus. Die in de vaste overtuiging was dat de schuld moest worden gezocht bij een bevolkingsgroep die je kon stigmatiseren via hun geloof. En de gewone burgerij stond erbij, keek er naar en steunde het beleid. Lewinsky verwoordt het briljant: “Het hele land heeft de verkeerde vulpen gekocht. Merk Nazi. En nu krijgen ze de vlekken niet meer uit hun witte vesten. Terwijl de vulpen er in de winkel zo aantrekkelijk uitzag. Met een gegraveerd hakenkruis, en als je de dop losschroefde klonk er marsmuziek.” Geron, zo heet de hoofdpersoon, verwijt het vooral zichzelf dat hij de mensen vertrouwde en ziende blind was. Mensen met wie hij samenwerkte, sloten vlak daarna de deuren van zijn vaders kledingswinkel.

We doen het ook nu weer: we stigmatiseren hele bevolkingsgroepen en geloofsgemeenschappen. Het is meer dan vreselijk dat er extremisten zijn die het met de democratie en mensenrechten niet serieus nemen. Maar dat rechtvaardigt niet dat wij vluchtelingen niet welkom heten. En de uitspraak van Wilders partijgenoot de Graaf “wij willen geen Islam in Nederland en willen al hun kerken sluiten” zal toch niet aanleiding zijn voor een nieuwe gele ster in Nederland?

Ik wens u voor het komende jaar veel denkkracht en sluit af met nog maar een citaat: “The only thing necessary for the triumph of evil is for good men to do nothing (Burke).” Alvast: Ga stemmen!

Gerard Bos